International Logistics Glossary
A
A/A – Always Afloat
Geminin her zaman yüzebilir durumda olması şartı.
A.A.R. – Against All Risks
Tüm risklere karşı sigorta teminatı.
Air Waybill (AWB)
Hava taşımacılığında taşıma sözleşmesini ve gönderiye ilişkin temel bilgileri gösteren taşıma belgesi. IATA'ya göre AWB, hava kargo gönderisinin taşıma sözleşmesidir.
Airport of Arrival
Varış havalimanı.
Airport of Departure
Kalkış havalimanı.
All-In Rate
Navlun ve belirli ek ücretlerin birlikte dahil edildiği toplam taşıma ücreti.
A.M. – Ante Meridiem
Öğleden önce; 00:00–12:00 arasındaki zaman dilimi.
Arrival (ARR)
Varış.
Approx. – Approximately
Yaklaşık.
B
B/L – Bill of Lading
Konşimento. Özellikle denizyolu taşımacılığında kullanılan taşıma belgesi.
Booking
Taşıma kapasitesi veya ekipmanı için yapılan rezervasyon.
Breakbulk Cargo
Konteyner veya dökme yük şeklinde değil, parça veya paketler halinde taşınan genel kargo.
Brokerage
Broker veya aracıya verilen hizmet komisyonu.
Bulk Cargo
Ambalajsız ve dökme halde taşınan yük. Örneğin kömür, tahıl veya cevher.
Bunker Adjustment Factor (BAF)
Yakıt maliyetlerindeki değişiklikleri navluna yansıtmak amacıyla uygulanan ek ücret.
C
C.A.D. – Cash Against Documents
Vesaik mukabili ödeme.
C.A.F. – Currency Adjustment Factor
Döviz kurlarındaki değişikliklerden kaynaklanan maliyetleri navluna yansıtmak amacıyla uygulanan düzeltme katsayısı.
Cargo
Taşınan eşya, yük veya kargo.
Cargo Insurance
Taşınan eşyanın taşıma sırasında maruz kalabileceği belirli risklere karşı sigortalanması.
Carriage
Taşıma.
Carrier
Taşıyıcı.
Chargeable Weight
Taşımacılık ücretinin hesaplanmasında esas alınan ücretlendirilebilir ağırlık. Hava kargoda gerçek ağırlık ile hacimsel ağırlıktan uygulanabilir olan esas alınabilir.
C.I.F. – Cost, Insurance and Freight
Incoterms® 2020 kapsamında yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılan teslim şekli. Satıcı mal bedeli, sigorta ve varış limanına kadar navlunu karşılar; risk, eşya gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer.
C.O.D. – Cash on Delivery / Collect on Delivery
Teslimatta ödeme.
C.O.S. – Cash on Shipment
Sevkiyat sırasında veya sevkiyat karşılığında yapılan ödeme.
Certificate of Origin
Menşe Şahadetnamesi / Menşe Belgesi.
Claim
Taşıma sırasında meydana gelen kayıp, hasar, gecikme veya diğer sözleşmesel ihlaller nedeniyle taşıyıcıya veya lojistik hizmet sağlayıcısına yöneltilen talep.
Collect Freight
Navlunun varışta alıcıdan tahsil edilmesi.
Commodity
Ticari mal veya emtia.
Commodity Rate
Belirli bir ürün veya ürün grubuna uygulanan özel taşıma ücreti.
Consolidation
Birden fazla küçük gönderinin tek bir taşıma altında birleştirilmesi.
Consolidated Shipment
Birden fazla gönderinin bir araya getirilerek tek bir taşıma olarak sevk edilmesi.
Consolidator
Birden fazla gönderiyi konsolide ederek tek bir sevkiyat halinde organize eden lojistik hizmet sağlayıcı.
Consignee
Alıcı; taşıma belgesinde eşyanın teslim edileceği kişi veya kuruluş.
Consignment
Sevkiyat veya taşıma konusu eşya.
Consignor / Shipper
Gönderici; taşıma için eşyayı teslim eden veya taşıma sözleşmesini yapan kişi.
Consular Invoice
Bazı ülkelerde konsolosluk tarafından onaylanması gereken veya konsolosluk formatında düzenlenen ticari fatura.
CPT – Carriage Paid To
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının belirlenen varış yerine kadar taşıma masraflarını ödediği teslim şekli. Risk, eşyanın ilk taşıyıcıya teslim edilmesiyle alıcıya geçer.
CFR – Cost and Freight
Deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılan Incoterms® 2020 teslim şekli. Satıcı varış limanına kadar navlunu öder; risk yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer.
D
DAP – Delivered at Place
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının eşyayı belirlenen varış yerinde, boşaltmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna sunduğu teslim şekli.
DDP – Delivered Duty Paid
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının ithalat gümrükleme işlemleri, vergiler ve varış yerine kadar ilgili maliyetler dahil olmak üzere en geniş sorumluluğu üstlendiği teslim şekli.
Dead Freight
Taşıma sözleşmesinde ayrılan ancak kullanılmayan taşıma kapasitesi için ödenen navlun.
Delivery Order (D/O)
Teslim Emri / Ordino. Eşyanın teslim edilmesine yönelik talimat veya belge.
Demurrage
Konteyner veya geminin izin verilen ücretsiz kullanım/kalış süresinin aşılması nedeniyle doğan ücret.
Detention
Konteynerin terminal dışına çıkarılmasından sonra izin verilen ücretsiz kullanım süresinin aşılması nedeniyle alınan ücret.
Dispatch Money / Despatch
Geminin yükleme veya boşaltma işlemini sözleşmede öngörülen süreden daha erken tamamlaması halinde, sözleşme şartlarına bağlı olarak ödenen prim.
DPU – Delivered at Place Unloaded
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının eşyayı belirlenen varış yerinde boşaltılmış şekilde teslim ettiği teslim şekli.
E
ETA – Estimated Time of Arrival
Tahmini varış zamanı.
ETD – Estimated Time of Departure
Tahmini kalkış zamanı.
ETC – Estimated Time of Completion
Tahmini tamamlanma zamanı.
EXW – Ex Works
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının eşyayı kendi tesisinde veya belirlenen başka bir yerde alıcının tasarrufuna sunduğu teslim şekli. Satıcının yükümlülüğü en düşük seviyededir.
Export Clearance
İhracat gümrükleme işlemleri.
F
F.A.S. – Free Alongside Ship
Incoterms® 2020 kapsamında yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılan teslim şekli. Satıcı eşyayı belirlenen yükleme limanında geminin yanına teslim eder.
F.C.A. – Free Carrier
Incoterms® 2020 kapsamında satıcının eşyayı belirlenen yerde taşıyıcıya veya alıcının belirlediği kişiye teslim ettiği teslim şekli.
F.O.B. – Free On Board
Incoterms® 2020 kapsamında yalnızca deniz ve iç su yolu taşımalarında kullanılan teslim şekli. Satıcı eşyayı gemiye yükleyerek teslim eder ve risk bu noktada alıcıya geçer.
F.O.T. – Free on Truck
Kamyon üzerinde teslim anlamında kullanılan eski bir ticari terimdir. Güncel Incoterms® kuralları arasında yer almaz.
Force Majeure
Mücbir sebep.
Forwarder / Freight Forwarder
Taşıma organizasyonunu gerçekleştiren, taşıyıcıları ve lojistik hizmetleri koordine eden freight forwarding kuruluşu.
FCL – Full Container Load
Bir konteynerin tek bir gönderici veya gönderi için kullanıldığı konteyner taşımacılığı.
Free Time
Konteyner veya yükün belirli bir süre boyunca ek ücret ödenmeden terminalde veya kullanımda tutulmasına izin verilen süre.
G
Gateway
Bir taşıma ağında yüklerin giriş, çıkış veya aktarma noktası olarak kullanılan ana lojistik merkez.
Gateway Charges
Gateway noktalarında uygulanan terminal, elleçleme, aktarma veya benzeri hizmet ücretleri.
General Cargo
Dökme veya sıvı yük niteliğinde olmayan, genellikle paketlenmiş veya parça halinde taşınan genel kargo.
General Cargo Rate (GCR)
Hava kargo taşımacılığında genel kargolar için uygulanan temel ücretlendirme yapısı.
General Average
Deniz taşımacılığında gemi, yük ve navlun menfaatlerini ortak bir tehlikeden kurtarmak amacıyla yapılan olağanüstü fedakârlık ve masrafların ilgili menfaatler arasında paylaştırılması.
Goods
Mal, eşya veya ticari ürün.
H
Handling
Eşyanın yüklenmesi, boşaltılması, elleçlenmesi, aktarılması ve terminal içindeki operasyonel işlemleri.
HAWB – House Air Waybill
Freight forwarder tarafından düzenlenen ve konsolide hava kargo gönderisinin alt gönderisini temsil eden taşıma belgesi.
I
I.C.C. – International Chamber of Commerce
Uluslararası Ticaret Odası.
Incoterms®
International Commercial Terms. ICC tarafından yayımlanan ve uluslararası satış sözleşmelerinde teslim, risk, maliyet ve sorumlulukların dağılımını belirleyen ticari terimler.
Incoterms® 2020
ICC'nin halen yürürlükte olan Incoterms® kuralları setidir.
Import Clearance
İthalat gümrükleme işlemleri.
L
L/C – Letter of Credit
Akreditif.
LCL – Less than Container Load
Bir konteynerin birden fazla gönderici veya gönderi tarafından paylaşıldığı parsiyel konteyner taşımacılığı.
Liner Terms
Düzenli hat taşımacılığında, navlunun yükleme ve/veya boşaltma masraflarını hangi ölçüde içerdiğini belirleyen taşıma koşulları.
Loading Charges
Yükleme masrafları.
Long Ton
2.240 pound'a eşit İngiliz ton ölçüsü; yaklaşık 1.016,05 kg.
M
Manifest
Bir taşıma aracında bulunan yüklerin gönderici, alıcı, miktar, ağırlık ve diğer temel bilgilerini içeren yük listesi.
Master Air Waybill (MAWB)
Havayolu taşıyıcısı tarafından düzenlenen ana hava konşimentosu.
Mate's Receipt (M/R)
Denizyolu taşımacılığında yükün gemiye alındığını ve teslim alındığını gösteren, genellikle gemi zabiti tarafından düzenlenen belge.
Multimodal Transport
Eşyanın aynı taşıma sözleşmesi kapsamında iki veya daha fazla taşıma modu kullanılarak taşınması.
N
N.O.P. – Not Otherwise Provided
Başka şekilde belirtilmemiş / başka türlü düzenlenmemiş.
Named Place
Incoterms® kapsamında teslimin gerçekleşeceği sözleşmede belirtilen yer.
O
Off-Hire
Özellikle gemi kiralama sözleşmelerinde, geminin belirli nedenlerle kiracının kullanımına sunulamadığı ve bu sürenin kira hesabından çıkarıldığı dönem.
Open Account
Satıcının mal veya hizmeti vadeli olarak sağladığı ve alıcının daha sonra ödeme yaptığı ticari ödeme yöntemi.
O.W.H. – Ordinary Working Hours
Normal çalışma saatleri.
P
P.M. – Post Meridiem
Öğleden sonra; 12:00–24:00 arasındaki zaman dilimi.
P.O.D. – Proof of Delivery
Teslimat kanıtı. Eşyanın alıcıya teslim edildiğini gösteren belge veya elektronik kayıt.
Port of Arrival
Varış limanı.
Port of Discharge
Boşaltma limanı.
Port of Loading
Yükleme limanı.
Pre-Carriage
Ana taşıma öncesinde, yükleme noktasından ana taşımanın başladığı noktaya kadar gerçekleştirilen taşıma.
R
Rate
Taşıma hizmeti için uygulanan ücret veya tarife.
Reefer
Sıcaklık kontrollü, soğutmalı konteyner veya taşıma ekipmanı.
Roll-on/Roll-off (Ro-Ro)
Tekerlekli araçların kendi tekerlekleriyle gemiye yüklenip boşaltıldığı denizyolu taşıma sistemi.
S
Sea Waybill
Devredilebilir konşimento niteliğinde olmayan ve denizyolu taşıma sözleşmesini gösteren taşıma belgesi.
Shipment
Sevkiyat.
Shipper
Gönderici.
Storage Charges
Eşyanın veya konteynerin depolanması nedeniyle oluşan depolama ücretleri.
Surcharge
Temel navlun veya taşıma ücretine ek olarak alınan ilave ücret.
T
Terminal Handling Charges (THC)
Terminalde konteyner veya yükün elleçlenmesi için alınan ücret.
TEU – Twenty-Foot Equivalent Unit
20 feet uzunluğundaki standart konteyneri ifade eden kapasite ölçü birimi.
Trace / Tracing
Teslim edilmeyen, geciken veya konumu bilinmeyen gönderinin yerinin araştırılması ve takip edilmesi.
Transit Time
Gönderinin çıkış noktasından varış noktasına kadar geçen taşıma süresi.
Transshipment
Eşyanın bir taşıma aracından diğerine aktarılması veya başka bir taşıma aracı üzerinden devam ettirilmesi.
Thru B/L – Through Bill of Lading
Taşımanın birden fazla taşıma ayağını kapsayan tek konşimento.
U
ULD – Unit Load Device
Hava kargo taşımacılığında yüklerin uçak üzerinde taşınmasını sağlayan standart palet, konteyner veya benzeri yükleme ünitesi.
V
Volume Weight / Volumetric Weight
Hava kargoda gönderinin kapladığı hacme göre hesaplanan ağırlık.
W
W/M – Weight or Measurement
Navlunun ağırlık veya hacim ölçüsünden hangisi daha yüksek ücret oluşturuyorsa ona göre hesaplanması.
Waybill
Taşıma sözleşmesini ve gönderi bilgilerini gösteren, taşıma türüne göre farklı biçimlerde düzenlenen taşıma belgesi.
Y
Yield
Taşıma kapasitesinden elde edilen gelir veya birim kapasite başına gelir göstergesi.
Z
Zone Rate
Taşıma bölgesi veya mesafesine göre belirlenen ücretlendirme sistemi.